Onverdroten

Bijna alle typen rond- en platboomde vissersschepen werden wel in serie als jacht nagebouwd. Al dan niet aangepast aan het nieuwe doel. Daar getuigen de honderden grundels, Vollenhovense bollen, Staverse jollen, schokkers en Lemsteraken voldoende van. Er zijn bij ons echter maar een tiental nieuwgebouwde stalen botterjachten bekend. Waarom zijn juist die zo zeldzaam?

Ik kan rustig stellen dat een stalen botterjacht vrij uniek is. Na grondig zoeken kwam ik in totaal op dertien nieuwgebouwde stalen botterjachten, variërend in lengte van 8,00 tot 18,90 m. De oudste, de Jan Klaasen, werd in 1907 gebouwd op de werf van Roos & van der Meijden in Leeuwarden en is 10,68 m lang. Pas in 1939 volgde de Lucie met een lengte van 11,08 m, gebouwd naar ontwerp van De Jong bij de Leidse werf "De Onderneming". 
Tien jaar later volgde d'Ouwe Botterick van 11m. Twee jaar later liep de Jan Abels van een onbekende werf van stapel met een lengte van slechts 8 m. Het was even rustig, maar in 1960 liep De Gouden Zalm van 8,10 m, naar ontwerp van Adriaan Volker van de helling. In 1964 volgden twee 11,00m botterjachten van de toen zeer bekende werf van Kuijper in Schoorldam. De ene was Dieuwertje (BU23), de andere naam is niet bekend. Op deze werf werden ook veel casco's van Koopmans jachten gebouwd. De ontwerpen voor de botters waren van Hein Kersken sr. en de opdrachtgevers waren twee Duitsers.
In hetzelfde jaar liep bij Hakvoort in Monnickendam het 18,90 m lange botterjacht Tjeerd Otto van de helling, ook een ontwerp van Kersken sr.
Het enige stalen botterjacht dat ik in die tijd (ik was zelf actief met het 12,85 m lange, houten botterjacht Pieternella) regelmatig tegenkwam was de Somalo. Het was een 12,55 m lang exemplaar dat gebouwd was op de werf van De Bock en Meijer in Oude Wetering. We waren toen wel eens wat jaloers, want zij hoefden na een dag hard zeilen, nooit lekwater weg te pompen. Dit schip zeilt nu onder de naam Drijfkracht.
In het jaar waarin de Spiegel het levenslicht zag (1977), kwam het 10,40 m lange botterjacht Onverdroten in de vaart, ontworpen en gebouwd door de Heer Dubbeldam uit Culemborg.
Vijf jaar later volgde de 13,20 m lange EB71, in 1983 gebouwd bij Hakvoort op Urk. Dan is er nog de 9,00 m lange Brizo, waarvan pas vanaf 2009 een eigenaar bekend is. Er is nóg een stalen botterjacht in de vaart en dat is de BU105. Die werd in 1908 van eikenhout gebouwd, maar al jaren geleden geheel in het ijzer gezet. Toen alle eikenhout verrot was, werd het verwijderd en bleef er een stalen romp over.