Watersport met A.I.?

Wat Musk over het hoofd ziet, is dat grote maatschappelijke veranderingen in korte tijd gepaard plegen te gaan met maatschappelijke ontwrichting. De maatschappelijke positie van (groepen van) mensen verandert door A.I. fundamenteel, terwijl de maatschappelijke structuren en maatschappelijke gebruiken en systemen tegelijkertijd niet in dat tempo mee veranderen. Die blijven door de onvermijdelijke traagheid voor wat ze waren en zijn. De snelle maatschappelijke en culturele veranderingen die A.I. teweeg zal brengen, zullen dus gepaard gaan met sociale instabiliteit. Wellicht is Musk een dwaallicht?
In de economie wordt de implementatie van A.I. meestal als grote kans gezien, maar gezien de hoge bijkomende kosten en de grote reorganisaties die daarmee gepaard gaan, is de invoering ervan ook een groot risico. Vijfentwintig jaar geleden, van 1997 tot 2000, geloofden sommige ondernemers in een New Economy. Deze dot.com economie zou alles anders maken. Na enkele jaren liep de dot.com bubble echter leeg en werden er forse verliezen geleden op de beurs. Zo groot, dat er een dip in de economie door werd veroorzaakt.

A.I. een riskante strategie?

Bij A.I. liggen de risico’s anders. Nu willen we veel onderzoek en informatieverwerving overlaten aan computers, zodat zowel bedrijven als overheden sneller en goedkoper besluiten kunnen nemen voor de middellange termijn. Het risico daarbij is, dat de deskundigheid in eigen huis wordt wegbezuinigd, waardoor niemand meer de fouten ontdekt die A.I. produceert. Met natuurlijk grote schade en rechtszaken tot gevolg. Op algemeen menselijk niveau ontstaat bovendien een verlammende vervreemding, omdat wij niet meer hoeven na te denken. A.I. denkt voor ons en wie wat anders meent te zien dan A.I. voorschrijft, is al gauw een dwaas.

Nederland dreigt volgens de oud-ASML-ceo Peter Wennink die met een onderzoeksgroep een strategisch advies schreef voor de regering, zonder grote IT investeringen tot stilstand te geraken. Om dat te voorkomen, zullen er miljarden euro’s belastinggeld moeten worden gestoken in onder meer A.I. Op dit moment verloopt alles te traag, te bureaucratisch en zonder gevoel van urgentie. ‘We zijn nog altijd dik, dom en blij’, volgens Wennink, maar onze arbeidsproductiviteit zal echt omhoog moeten om de problemen van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Hij doelde met problemen op de betaalbaarheid van vergrijzing, zorg, defensie en onderwijs. Nederland moet volgens hem vooral investeren in de ontwikkeling van fotonische chips en het al lopende quantumvalley project. Voor de toekomst zijn er daarmee meer hyperscale datacentra nodig om deze ontwikkelingen te kunnen ondersteunen. Meer en grotere grijze dozen in het landschap die meer windturbines en grotere solarvelden nodig hebben voor hun energie, naast voldoende water voor de koeling.

Gevolgen voor de watersport?

Ons platteland, het cultuurlandschap buiten de steden en vooral buiten de Randstad zal daarmee natuurlijk wel nog meer dan nu omgevormd worden tot één groot industriegebied. Juist buiten de drukte van de Randstad is de ruimte te vinden die de hyperscales nodig hebben. Dat belooft wat voor de watersport. Het gaat watersporters immers niet alleen om het varen, maar ook om het uitzicht. Watersport is voor velen zeker bovendien aantrekkelijk, omdat ze op het water in een andere wereld terecht komen. Anders dan de stress die op land normaal is. Vanaf het water kijken velen met enige verbazing naar de drukte op de wal, de wereld waarin ze het grootste deel van het jaar zelf participeren. Als die escape met de watersport verdwijnt, kunnen watersporters mijns inziens beter emigreren naar een land als Denemarken. Een waterrijk landje ter grootte van Nederland, met slechts 6 miljoen inwoners. Een digitaal Nederland doordringt immers heel het maatschappelijk-culturele leven, zowel te land, te water als in de lucht. Zowel in werktijd als in het privéleven. 

Het kan natuurlijk ook zijn, dat de A.I. industrie een positieve impuls geeft aan de watersport. Er zal veel veranderen, maar het varen wordt voor watersporters ook veel gemakkelijker en goedkoper met A.I. De kosten worden lager voor watersporters en het gemak waarmee iets geregeld kan worden, stijgt. Zo worden bijvoorbeeld jachtmakelaars grotendeels overbodig. Een jacht koop je met behulp van vergelijkingssites op je telefoon. Een jacht huren? De telefoon regelt het voor je. Jachthavenmeesters in havenkantoren worden overbodig. Je huurt een jacht en krijgt vanuit een centraal centrum anoniem de code om het hek van de haven ter plekke te openen, waar je jacht volgens standaardspecificaties op de vastgestelde plaats klaar ligt en in gebruik kan worden genomen met dezelfde code. Daar komt geen mens meer bij aan te pas. Watersporttijdschriften gaan failliet. Ze zijn te duur en te traag in de nieuwsvoorziening. De papieren wereld is immers passé. 

Maritieme informatie haal je binnen via A.I. op je telefoon. Het indrukwekkende info-bestand dat de SSRP (met dank aan Jan Eissens) heeft opgebouwd, is natuurlijk ook te ingewikkeld voor de moderne mens. Info zoeken moet sneller kunnen met A.I. dat voor jou uit dat enorme bestand die informatie ophaalt die jij zoekt. Een SSRP-app met A.I. besturing op de laptop of telefoon lost je zoekprobleem op. Waterkaarten zijn natuurlijk ook achterhaald. Op dit moment gebruiken veel watersporters al navigatie-apps voor zowel het binnenwater als het IJsselmeer en de Waddenzee. Die zijn met A.I. eenvoudig uit te breiden met actuele informatie over tal van onderwerpen die breder en dieper gaan dan de traditionele almanakken met havengegevens. Kom je op het water in de problemen, dan kan je nu al met de app van de KNRM snel hulp vragen, maar met A.I. kan dat specifieker, toegesneden op het echte probleem van dat moment en gekoppeld aan specifieke hulpinstanties. Kortom, A.I. zal zorgen voor een technologische stroomlijning waardoor de watersport eigenlijk praktisch gezien meer gaat lijken op wat je al gedurende al die andere dagen in het jaar op je werk en in je privé doet. Zeilen wordt gewoon een verlengstuk van het dagelijkse leven en werken. Geen verrassingen meer, maar meer van het zelfde.

Handicap?

Als zeiler die ook vaak solo het water op gaat, heb ik echter wel een handicap. Zeilen vraagt al doende om al mijn aandacht om op tijd te kunnen handelen. Tijdens de vaart heb ik daarom helemaal geen tijd om geconcentreerd op een schermpje te kijken om te weten wat er speelt. Ik bereid me van te voren voor op de tocht en heb ervaren dat in de zon een GSM-schermpje meestal onleesbaar is. Dan zit ik te turen naar info terwijl ik in de werkelijkheid direct moet handelen om mijn jol veilig op koers te houden. Zeilen met behulp van digitale informatie ter plaatse beschouw ik daarom niet alleen als oninteressant, maar ook als riskant.

Achterhaald analoog denken

Ik weet het, op die manier de toekomst beoordelen is geen vruchtbare aanpak. Onze wereld is immers in een stroomversnelling geraakt. Eeuwen lang waren de ontwikkelingen zo bescheiden en verliepen ze zo langzaam, dat je zou kunnen denken dat er helemaal geen vooruitgang was. Maar toen kwam in de 19e eeuw de stoommachine die heel die traditionele wereld in beweging bracht. Twee eeuwen later doet de computer z’n intrede. Dat leek eerst een vorm van vooruitgang die ons leven gemakkelijker zou maken, maar verder niet zou beroeren. Nu weten we beter. Nu worden de laatste restjes analoog leven opgeruimd en treden we toe in het digitale tijdperk. Alles wordt mogelijk op ieder moment van de dag, al naar wat we willen. Sterker, ook wat we helemaal niet willen, gebeurt toch. 

Studenten hoeven geen studieboek meer te kopen. De toegang via de universiteit tot de digitale wereldbibliotheek van wetenschappelijke literatuur is voldoende. Je downloadt wat je nodig hebt. Zelf nadenken is ook achterhaald. Je vraagt A.I. en dat systeem levert sneller resultaten dan je zelf kunt produceren met minder fouten. Dan maar vluchten in de vrijetijdsbesteding om nog ergens jezelf te kunnen zijn? Helaas, maar ook die leefwereld is gedigitaliseerd. Kinderen hoeven niet meer naar een zeilschool om zeilen te leren, dat doen ze gewoon thuis. Woningen hebben niet langer een garage voor de auto, maar een Experience Room waar alles mogelijk is zonder er ook maar iets voor te doen. Zoals piloten, coureurs en zeevarende officieren nu al getraind worden op simulatoren in plaats van in de werkelijkheid, zo leren we straks in onze eigen home-simulator thuis zeilen. Thuis organiseren we een Total Experience, waarbij je het water hoort ruisen, de zeilen klapperen en de wind hoorbaar door het want jaagt. Je ruikt het water, terwijl jij aan de knoppen zit en je virtuele jacht door de golven stuurt. In de Digitale Wereld hebben we de werkelijkheid helemaal niet nodig! Vind je als zeiler de virtuele aanblik van een omgeving vol hyperscales en windturbines niet mooi, dan programmeer je gewoon een aantrekkelijker omgeving in jouw Experience Room. Virtueel zeilende kan je bovendien meedoen aan wedstrijden en daarmee punten verdienen die je na afloop vergelijkt met die van de andere deelnemers, wereldwijd. Zo wordt het mogelijk wereldkampioen zeilen te worden, terwijl je je huis niet uit komt! 

En die oude jachten die nog in de haven liggen? Nauwelijks voorstelbaar wat voor kapitaalvernietiging het is geweest om op ambachtelijke wijze jachten te laten bouwen die vervolgens ieder jaar veel onderhoud nodig hebben en kosten met zich meebrengen. Terwijl het zeilen zo gemakkelijk, leuk en goedkoop kan zijn in de nieuwe Digitale Wereld!

Dit verhaaltje is er één uit een hele serie van de hand van publicist Dirk Huizinga.